Tháng Năm lại về, triệu trái tim người Việt Nam trên mọi miền Tổ quốc và ở nước ngoài thành kính hướng về Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc, Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Hơn nửa thế kỷ kể từ ngày Người đi xa, tên tuổi, sự nghiệp và tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn tỏa sáng như ngọn đuốc dẫn đường cho dân tộc Việt Nam trên hành trình xây dựng đất nước hòa bình, độc lập, phồn vinh và hạnh phúc.
Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là dịp tri ân công lao to lớn của Người mà còn là thời khắc để mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân soi lại mình, tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Người thanh niên mang khát vọng cứu nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung, sinh ngày 19/5/1890 tại làng Hoàng Trù, quê nội ở làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước, lớn lên giữa cảnh nước mất, nhân dân lầm than dưới ách đô hộ thực dân phong kiến, Người sớm nuôi dưỡng ý chí giải phóng dân tộc.
Đầu thế kỷ XX, nhiều phong trào yêu nước chống Pháp như Cần Vương, Đông Du, Duy Tân lần lượt thất bại. Chứng kiến sự bế tắc của các con đường cứu nước đương thời, Nguyễn Tất Thành nhận ra rằng muốn cứu dân tộc phải tìm một con đường mới.
Ngày 5/6/1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành xuống tàu Amiral Latouche-Tréville ra đi tìm đường cứu nước. Quyết định ấy mở ra hành trình lịch sử kéo dài gần 30 năm bôn ba qua nhiều quốc gia và châu lục. Trong những năm tháng ở nước ngoài, người từng làm phụ bếp trên tàu biển, cào tuyết ở Anh, làm báo tại Pháp và tham gia phong trào công nhân quốc tế. Chính cuộc sống lao động gian khổ cùng quá trình tiếp xúc với thực tiễn ở nhiều nước đã giúp người hiểu rõ bản chất của chủ nghĩa thực dân và số phận của các dân tộc bị áp bức.
Tìm thấy con đường giải phóng dân tộc
Năm 1919, với tên gọi Nguyễn Ái Quốc, người gửi “Bản yêu sách của nhân dân An Nam” tới Hội nghị Versailles, yêu cầu các quyền tự do, dân chủ cơ bản cho nhân dân Việt Nam. Dù bản yêu sách không được chấp nhận, nhưng đây là lần đầu tiên tiếng nói của dân tộc Việt Nam vang lên mạnh mẽ trên trường quốc tế.
Bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc đến vào năm 1920 khi Người đọc “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của V.I. Lênin. Người xúc động khẳng định:
“Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”. Từ chủ nghĩa yêu nước, Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lê nin, tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Tháng 12/1920, tại Đại hội Tours, Nguyễn Ái Quốc tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên. Những năm sau đó, người tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê nin vào phong trào yêu nước Việt Nam thông qua các tác phẩm nổi tiếng như “Bản án chế độ thực dân Pháp”, “Đường Kách mệnh”, đồng thời đào tạo đội ngũ cán bộ cách mạng đầu tiên cho đất nước.
Người sáng lập và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam
Đầu năm 1930, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc tại Hồng Kông (Trung Quốc), Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản đã quyết định thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đầu năm 1930, tại Cửu Long, Hồng Kông (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản. Hội nghị quyết định thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào ngày 3/2/1930, đánh dấu bước ngoặt trọng đại trong lịch sử dân tộc, chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về đường lối cứu nước và mở ra thời kỳ mới cho cách mạng Việt Nam. Cương lĩnh chính trị đầu tiên do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo xác định rõ mục tiêu: Đánh đổ đế quốc và phong kiến; Giành độc lập dân tộc; Xây dựng xã hội công bằng, tiến bộ; Đưa nhân dân lao động làm chủ đất nước. Dưới ánh sáng của đường lối cách mạng đúng đắn ấy, phong trào cách mạng Việt Nam từng bước trưởng thành, tạo tiền đề cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Vị lãnh tụ làm nên mùa Thu lịch sử năm 1945
Sau 30 năm xa Tổ quốc, mùa xuân năm 1941, Nguyễn Ái Quốc trở về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng tại Pác Bó (Cao Bằng). Dù sống trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, Người vẫn lạc quan: “Sáng ra bờ suối, tối vào hang - Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”.
Tháng 5/1941, Hội nghị Trung ương 8 do người chủ trì đã xác định giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu và thành lập Mặt trận Việt Minh nhằm đoàn kết toàn dân chống phát xít, giành độc lập.
Tháng Tám năm 1945, thời cơ cách mạng xuất hiện khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân nhất tề đứng lên giành chính quyền trên cả nước. Ngày 2/9/1945 là một trong những mốc son chói lọi nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, trước hàng chục vạn đồng bào và toàn thế giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập”, tuyên bố: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập” đã mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc, kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Bản Tuyên ngôn Độc lập do chính Hồ Chí Minh soạn thảo tố cáo tội ác của thực dân Pháp, tuyên bố chấm dứt chế độ thuộc địa, khai sinh nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á. Ngày 2/9 từ đó trở thành Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngày hội lớn của toàn dân tộc.
Nhà lãnh đạo của nhân dân, vì nhân dân
Sau Cách mạng Tháng Tám, đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn: nạn đói, nạn dốt, thù trong giặc ngoài. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra nhiều chủ trương quan trọng như: Phát động phong trào Bình dân học vụ; kêu gọi “Tuần lễ vàng”; xây dựng chính quyền của dân; tăng gia sản xuất chống đói nghèo.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, người ra “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” ngày 19/12/1946: “Chúng ta thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân ta đã làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Sau Hiệp định Genève năm 1954, người tiếp tục lãnh đạo nhân dân xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, đấu tranh thống nhất đất nước. Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, câu nói: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”
của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành chân lý của thời đại, cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
Tấm gương đạo đức mẫu mực và nhân cách lớn
Điều làm nên sự vĩ đại đặc biệt của Hồ Chí Minh chính là sự thống nhất giữa tư tưởng và hành động, giữa lời nói và việc làm. Dù là Chủ tịch nước, người vẫn sống giản dị trong căn nhà sàn nhỏ bên Phủ Chủ tịch; bộ quần áo kaki bạc màu, đôi dép cao su đơn sơ đã trở thành biểu tượng đẹp về một vị lãnh tụ gần dân, trọng dân và hết lòng vì dân.
Người luôn căn dặn cán bộ, đảng viên phải: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”. Không chỉ là lãnh tụ của dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh còn là biểu tượng của hòa bình, độc lập và nhân văn tiến bộ. Năm 1987, UNESCO đã ra nghị quyết tôn vinh người là: “Anh hùng giải phóng dân tộc và Danh nhân văn hóa kiệt xuất của Việt Nam”.
Học tập và làm theo Bác trong thời đại mới
Ngày nay, đất nước đang bước vào thời kỳ phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Trong bối cảnh đó, tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và nhân dân ta.
Học tập và làm theo Bác không chỉ là những khẩu hiệu mang tính hình thức mà cần được thể hiện bằng hành động cụ thể: Sống trung thực, trách nhiệm; gần dân, trọng dân; chống tham nhũng, lãng phí; không ngừng học tập, đổi mới, sáng tạo; xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh. Đối với thế hệ trẻ, học Bác là nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, tinh thần tự lực tự cường và trách nhiệm đối với Tổ quốc.
136 năm ngày sinh, 57 năm ngày mất, nhưng ánh sáng từ tư tưởng, đạo đức và nhân cách của người vẫn mãi soi đường cho dân tộc Việt Nam. Tên tuổi của người sẽ mãi mãi sống cùng non sông đất nước, sống trong trái tim hàng triệu người dân Việt Nam và bạn bè yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới.