Thực hiện Quyết định số 386/2026/QĐ-CTUBND ngày 06 tháng 3 năm 2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh chấp thuận Danh mục Quyết định quy định nội dung được giao và đăng ký xây dựng Quyết định quy phạm pháp luật của Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh năm 2026, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên đang chủ trì xây dựng dự thảo Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trên địa bàn tỉnh.

Việc xây dựng Quy chế nhằm cụ thể hóa Luật Di sản văn hóa năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành; đồng thời thay thế các quy định hiện hành đã không còn phù hợp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật mới.

Điện Biên hiện có hệ thống di sản văn hóa phong phú với 35 di tích được xếp hạng; 24 di sản được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có 02 di sản được UNESCO ghi danh (Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam và Nghệ thuật Xòe Thái). Toàn tỉnh có 41 cá nhân được phong tặng, truy tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú; công tác kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể đã được thực hiện đối với 18/19 dân tộc, với 463 di sản được công bố góp phần bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị di sản văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn một số khó khăn như nguồn lực đầu tư hạn chế; tiến độ tu bổ, tôn tạo di tích còn chậm; nguy cơ mai một di sản phi vật thể; công tác số hóa di sản tư liệu chưa đồng bộ; việc huy động nguồn lực xã hội hóa và ứng dụng công nghệ số còn hạn chế.

Dự thảo Quy chế gồm 5 chương, 23 điều, quy định về phân cấp quản lý, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, địa phương; cơ chế phối hợp, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa.

Hiện nay, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của cộng đồng, các cơ quan, đơn vị liên quan để tiếp thu, hoàn thiện dự thảo; sau đó trình Sở Tư pháp thẩm định và trình UBND tỉnh xem xét, ban hành theo quy định.

Việc ban hành Quy chế nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế - xã hội, du lịch bền vững của tỉnh Điện Biên.