Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Thể thao Việt Nam (27/3/1946 – 27/3/2026), cùng nhìn lại chặng đường phát triển của TDTT tỉnh Điện Biên trong dòng chảy thể thao nước nhà.
80 năm thể thao Việt Nam - thể thao đồng hành cùng dân tộc
Cách đây tròn 80 năm, trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 38 và ra Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục, đặt nền móng cho nền thể dục thể thao cách mạng Việt Nam. Tư tưởng “dân cường thì nước thịnh” của Bác đã khẳng định vai trò của thể thao không chỉ trong rèn luyện thể chất mà còn trong xây dựng con người. Đến năm 1991, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) ban hành Quyết định số 25 lấy ngày 27/3 hằng năm là “Ngày Thể thao Việt Nam”. Sự quan tâm của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng và Chính phủ về thể thao Việt Nam đã khởi đầu cho một hành trình dài - hành trình xây dựng nền thể dục thể thao gắn bó máu thịt với sự nghiệp đấu tranh giải phóng, bảo vệ và xây dựng đất nước.
Trong các cuộc kháng chiến, thể thao gắn liền với nhiệm vụ chiến đấu, góp phần rèn luyện thể lực, hun đúc ý chí cho các thế hệ lên đường bảo vệ Tổ quốc. Những phong trào “Khỏe vì nước”, “Khỏe để kháng chiến, kiến quốc” đã trở thành nguồn động lực tinh thần to lớn, góp phần làm nên những chiến thắng mang tầm vóc lịch sử của dân tộc.
Giải leo núi chinh phục đỉnh Pu Tó Cọ
Bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng và hội nhập, thể thao Việt Nam không ngừng chuyển mình mạnh mẽ, từng bước khẳng định vai trò trong chiến lược phát triển con người. Thành tích tại các đấu trường khu vực, châu lục và thế giới ngày càng được nâng cao; nhiều vận động viên đạt đẳng cấp quốc tế. Không chỉ mang về vinh quang, thể thao đã trở thành cầu nối hữu hiệu trong ngoại giao nhân dân, góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam năng động, tự tin và hội nhập sâu rộng.
63 năm thể thao Điện Biên: từ gian khó đến phát triển
TDTT Điện Biên tiền thân là Ban TDTT thuộc Văn phòng UBND tỉnh được thành lập năm 1963. Trải qua 63 năm, ngành được thay đổi nhiều mô hình, tên gọi như: Ban TDTT, Ty TDTT, Sở TDTT. Đến năm 2008, theo chủ trương của Chính phủ và tỉnh Điện Biên, TDTT đã sáp nhập với các lĩnh vực văn hóa, gia đình, du lịch để thành lập nên Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên như hiện nay.
Hơn sáu thập kỷ xây dựng và phát triển, TDTT đã gắn bó chặt chẽ với từng chặng đường lịch sử của địa phương. Trong những năm tháng kháng chiến và thời kỳ đầu kiến quốc, dù điều kiện còn nhiều thiếu thốn, phong trào rèn luyện thân thể vẫn được duy trì, trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng, góp phần bồi đắp nghị lực, ý chí cho con người nơi biên cương Tổ quốc. Bước vào thời kỳ hòa bình và đổi mới, thể thao từng bước được gây dựng theo hướng bài bản hơn. Phong trào thể thao cho mọi người phát triển rộng khắp, gắn với đời sống văn hóa cơ sở; thể thao học đường có nhiều chuyển biến tích cực; các môn thể thao dân tộc và thế mạnh địa phương được bảo tồn, phát huy.
Bắn nỏ là một trong những môn thế mạnh của tỉnh Điện Biên trong những năm qua
Dấu mốc quan trọng là năm 2008, khi thực hiện sáp nhập, thành lập Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, TDTT Điện Biên bước sang giai đoạn phát triển mới với hệ thống tổ chức được kiện toàn, tư duy quản lý thống nhất và đồng bộ hơn. Từ đây, phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” được triển khai sâu rộng; thể thao thành tích cao có bước tiến rõ nét với định hướng đầu tư trọng tâm, trọng điểm.
Sau nhiều nỗ lực, vượt khó, đến nay, TDTT Điện Biên đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ. Tỷ lệ người dân tham gia tập luyện thể dục thể thao thường xuyên đạt trên 35%; trên 24% số hộ gia đình đạt tiêu chí gia đình thể thao. Mỗi năm, tỉnh thành lập từ 15 - 20 đoàn tham gia các giải khu vực và toàn quốc, giành trung bình trên 50 huy chương các loại. Nhiều giải thi đấu cấp khu vực, toàn quốc ở các bộ môn như cầu lông, bắn nỏ, dù lượn, đua xe đạp… đã được tổ chức thành công, từng bước khẳng định dấu ấn thể thao Điện Biên.
Các Giải đua xe đạp quy mô khu vực và toàn quốc được tổ chức thường xuyên những năm gần đây
Cùng với đó, hoạt động giao lưu, hợp tác quốc tế với các địa phương của Lào, Thái Lan, Trung Quốc được tăng cường, góp phần thắt chặt tình đoàn kết hữu nghị, gắn thể thao với nhiệm vụ đối ngoại và bảo vệ chủ quyền biên giới. Công tác đầu tư cơ sở vật chất được quan tâm đồng bộ; hệ thống sân bãi, nhà tập từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài.
Với những đóng góp đó, thể thao Điện Biên đã vinh dự được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Lao động hạng Ba cho tập thể và cá nhân; nhiều bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và UBND tỉnh; hàng nghìn lượt tập thể, cá nhân được biểu dương, khen thưởng qua các thời kỳ.
Đánh giá về chặng đường này, ông Trần Hải Hà - Quyền Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định: “Những thành tựu đạt được là kết quả từ nỗ lực của nhiều thế hệ. Từ những ngày đầu đầy khó khăn đến giai đoạn phát triển hiện nay, tinh thần vượt khó và sự cống hiến của các thế hệ cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên, trọng tài chính là nền tảng quan trọng để thể thao Điện Biên tiếp tục phát triển trong thời gian tới.”
Bứt phá trong kỷ nguyên mới
Trong bối cảnh phát triển mới, TDTT Điện Biên đang đứng trước yêu cầu phải chuyển mình mạnh mẽ hơn, hướng tới phát triển chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững. Là tỉnh miền núi, biên giới với điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, song Điện Biên cũng có những lợi thế riêng về con người, bản sắc văn hóa và không gian tự nhiên.
Trên nền tảng đó, tỉnh xác định tiếp tục đẩy mạnh phong trào thể thao quần chúng, nâng cao chất lượng thể thao học đường, coi đây là nền tảng lâu dài; đồng thời tập trung đầu tư có trọng điểm cho thể thao thành tích cao, lựa chọn các môn phù hợp với điều kiện địa phương như cầu lông, điền kinh, các môn võ, thể thao dân tộc…
Cùng với đó, công tác đầu tư cơ sở vật chất tiếp tục được đẩy mạnh, trong đó dự án Trung tâm Thể thao quy mô hiện đại đang được triển khai sẽ tạo bước đột phá về điều kiện tập luyện, thi đấu và tổ chức các sự kiện thể thao lớn. Việc gắn thể thao với phát triển du lịch, mở rộng hợp tác quốc tế cũng được xác định là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao vị thế của thể thao Điện Biên trong bối cảnh hội nhập.
Trao đổi về định hướng này, ông Trần Hải Hà cho biết: “Đặc thù của Điện Biên đòi hỏi ngành thể dục thể thao phải có cách tiếp cận phù hợp, không dàn trải mà lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng phong trào thể thao cho mọi người, trọng tâm là phát triển mạnh thể thao trường học, đồng thời tập trung đầu tư cho thể thao thành tích cao gắn với các môn thế mạnh của địa phương.
Bên cạnh đó, ngành sẽ đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn lực đầu tư, gắn phát triển thể thao với du lịch và đời sống văn hóa; đồng thời tăng cường hợp tác, giao lưu quốc tế. Quan trọng hơn, đó là kế thừa và phát huy những giá trị truyền thống, đổi mới tư duy và cách làm để đưa thể thao Điện Biên phát triển bền vững, từng bước vươn lên tầm cao mới.”
Từ nền tảng 80 năm thể thao Việt Nam và hành trình 63 năm bền bỉ của địa phương, TDTT Điện Biên hôm nay đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Đó không chỉ là yêu cầu của thực tiễn mà còn là sự tiếp nối tất yếu của một hành trình đã được hun đúc bằng ý chí, niềm tin và khát vọng vươn lên qua nhiều thế hệ.