Ngày 24/3/2026, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ.
Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 135/QĐ-TTg ngày 19/01/2026. Theo Quyết định, phạm vi lập quy hoạch bao gồm các xã, phường có di tích thành phần thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ gồm các phường: Điện Biên Phủ, Mường Thanh và các xã: Mường Phăng, Mường Pồn, Thanh Nưa, Thanh Yên, Thanh An, Quài Tở, Tuần Giáo, Búng Lao. Tổng diện tích quy hoạch khoảng 358 ha, trong đó khu vực bảo vệ di tích khoảng 281 ha (gồm 46 di tích thành phần và 4 di tích đề xuất bổ sung), khu vực mở rộng khoảng 77 ha, nhằm bảo vệ cảnh quan, kết nối các điểm di tích, phục vụ phát huy giá trị và phát triển du lịch.
Mục tiêu của quy hoạch là nhận diện đầy đủ giá trị nổi bật của di tích; bảo tồn, tôn tạo và từng bước phục hồi các điểm di tích, tái hiện một phần không gian lịch sử; tôn vinh ý nghĩa, giá trị mang tầm quốc tế của Chiến thắng Điện Biên Phủ; giáo dục truyền thống cách mạng, tri ân các anh hùng liệt sỹ. Việc triển khai thực hiện quy hoạch còn hướng tới phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững, từng bước đưa Điện Biên trở thành trung tâm du lịch của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.
Về nội dung, quy hoạch xác định hai vùng chính gồm vùng bảo vệ di tích và vùng bảo vệ cảnh quan, phát huy giá trị phục vụ du lịch. Công tác rà soát, điều chỉnh ranh giới các khu vực bảo vệ được thực hiện trên cơ sở hồ sơ khoa học và thực trạng của di tích nhằm bảo đảm giữ gìn tối đa các yếu tố gốc và tính toàn vẹn của di tích. Đối với bảo quản, tu bổ và phục hồi, định hướng chung là ưu tiên bảo tồn nguyên trạng, chống xuống cấp; chỉ phục hồi có chọn lọc các hạng mục như hầm, hào, trận địa khi có đủ cơ sở khoa học; không bê tông hóa di tích. Các điểm di tích được phân nhóm để bảo tồn, phục dựng, tái hiện không gian chiến trường hoặc đầu tư hạ tầng phục vụ tham quan, du lịch; đẩy mạnh sưu tầm, bảo quản hiện vật, xây dựng cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong trưng bày, diễn giải lịch sử. Cùng với bảo tồn di tích, việc phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của các dân tộc trong khu vực cũng được chú trọng; phát triển các sản phẩm du lịch lịch sử - văn hóa, sinh thái, nghỉ dưỡng; mở rộng thị trường khách trong nước và quốc tế; đầu tư hạ tầng đồng bộ phục vụ phát huy giá trị của di tích.
Các nội dung được triển khai thông qua 3 nhóm dự án thành phần gồm: khoanh vùng, cắm mốc và hoàn thiện hồ sơ di tích; bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch. Thời gian thực hiện từ năm 2026 đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050, với nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và các nguồn huy động hợp pháp khác.
Thay mặt lãnh đạo tỉnh, đồng chí Nguyễn Minh Phú - Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu chỉ đạo Hội nghị: Việc Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ được phê duyệt lần này có ý nghĩa hết sức quan trọng, mang tính chiến lược lâu dài. Là cơ sở pháp lý và định hướng tổng thể để bảo tồn các yếu tố gốc cấu thành di tích; tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan hợp lý; phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Đặc biệt, đối với tỉnh Điện Biên, Quy hoạch có vai trò hết sức to lớn, đây là nền tảng quan trọng để bảo tồn bền vững di sản lịch sử đặc biệt của quốc gia, gìn giữ những giá trị thiêng liêng cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Đồng thời, Quy hoạch là động lực để hiện thực hoá một trong ba trụ cột phát triển du lịch của tỉnh đã được xác định trong Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 31/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đó là phát triển du lịch lịch sử - tâm linh, xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến Điện Biên đối với du khách trong nước và quốc tế.
Tại Hội nghị, đồng chí Phó chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các Sở, ngành, địa phương quan tâm tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm như: Tổ chức thẩm định các nội dung chuyên môn đối với các dự án thành phần liên quan đến bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích theo Quy hoạch được duyệt; Tham mưu cho UBND tỉnh trong việc cân đối, bố trí nguồn vốn thực hiện Quy hoạch phù hợp với kế hoạch và khả năng huy động nguồn lực; bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật về đầu tư công và ngân sách nhà nước; Kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng đất theo quy hoạch; tham mưu cập nhật ranh giới Quy hoạch vào phương án sử dụng đất của tỉnh, phù hợp với từng thời kỳ; căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động phối hợp, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc triển khai thực hiện Quy hoạch; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và tuân thủ đúng quy định của pháp luật; niêm yết công khai Quy hoạch tại trụ sở, tuyên truyền, vận động Nhân dân nắm rõ ranh giới của đất di tích và tham gia bảo tồn, phát huy giá trị di tích; đồng thời quản lý chặt chẽ đất đai và trật tự xây dựng trong khu vực di tích và vùng phụ cận đảm bảo tuân thủ theo đúng quy định của Luật Di sản Văn hóa và các văn bản liên quan.
Đồng chí cũng tin tưởng rằng công tác Bảo tồn và phát huy giá trị Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của nhân dân đối với lịch sử dân tộc và với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của Nhân dân, Quy hoạch sẽ được triển khai hiệu quả, góp phần đưa Điện Biên phát triển nhanh, thông minh và bền vững./.