Thực hiện Quyết định số 329/QĐ-TTg ngày 15/3/2017 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030”, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành văn bản hướng dẫn xét tặng Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc năm 2026 nhằm tiếp tục tôn vinh các tổ chức, cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho việc phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.
Theo hướng dẫn, đối tượng xét tặng Giải thưởng là các tập thể, cá nhân có đóng góp tích cực cho hoạt động phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng; có mô hình, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong phục vụ học tập suốt đời; cơ quan, tập thể, cá nhân tham gia tổ chức hoặc có liên quan đến hoạt động xét tặng Giải thưởng.
Cơ cấu giải thưởng theo hai nhóm: (1) Giải thưởng dành cho tập thể, cá nhân có hoạt động phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng; nhân rộng mô hình tốt, có cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả trong hoạt động phục vụ học tập suốt đời; (2) Giải thưởng dành cho tập thể, cá nhân có đóng góp, tài trợ trong xây dựng môi trường và phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng. Số lượng và mức thưởng cụ thể sẽ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định.
Các tập thể, cá nhân được đề nghị xét tặng Giải thưởng phải đáp ứng các điều kiện sau: Đang làm việc và sinh sống tại Việt Nam; chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có thời gian tổ chức, tham gia tổ chức hoặc đóng góp cho phát triển văn hóa đọc tối thiểu 03 năm liên tục; chưa được tặng Giải thưởng phát triển văn hóa đọc trong giai đoạn 2023-2025. Trường hợp đặc biệt, căn cứ mức độ đóng góp, hiệu ứng tác động tích cực tới xã hội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét quyết định.
Tập thể đề nghị xét tặng Giải thưởng là thư viện, không gian đọc, phòng đọc cơ sở, đơn vị sự nghiệp công lập có tổ chức hoạt động phát triển văn hóa đọc ngoài việc đáp ứng quy định nêu trên, còn phải bảo đảm điều kiện thành lập theo quy định của pháp luật, cụ thể: Có quyết định thành lập (đối với thư viện công lập) hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động (đối với thư viện tư nhân có phục vụ cộng đồng thành lập trước ngày 01 tháng 7 năm 2020) hoặc đã thông báo hoạt động thư viện được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận hoạt động (đối với các thư viện thành lập sau ngày 01 tháng 7 năm 2020).
Ưu tiên biểu dương, tôn vinh đối với các tập thể, cá nhân có đóng góp cho sự phát triển văn hóa đọc tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn, những nơi chưa có thư viện công lập.
Cá nhân là doanh nhân, tập thể là doanh nghiệp đề nghị xét tặng Giải thưởng ngoài đáp ứng yêu cầu nêu trên, phải bảo đảm điều kiện theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng.
Tiêu chí xét tặng Giải thưởng được xây dựng phù hợp với từng nhóm đối tượng, trong đó chú trọng đến hiệu quả hoạt động phục vụ bạn đọc, các sáng kiến, mô hình phát triển văn hóa đọc có sức lan tỏa trong cộng đồng; việc tổ chức các hoạt động tuyên truyền, quảng bá, cung cấp sản phẩm, dịch vụ nhằm phát triển kỹ năng đọc và thúc đẩy phong trào đọc sách trong Nhân dân. Ngoài ra, Giải thưởng cũng ghi nhận những đóng góp của các tập thể, doanh nghiệp, cá nhân trong việc tham gia tài trợ, vận động đóng góp cơ sở vật chất, tài nguyên thông tin, phương tiện cho thư viện, không gian văn hóa đọc phục vụ cộng đồng; thúc đẩy việc giao lưu hợp tác với các tập thể, cá nhân khác trong và ngoài nước góp phần phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời tại địa phương, bộ, ngành.
Các tập thể, cá nhân được tặng Giải thưởng sẽ được biểu dương tại Hội nghị biểu dương tập thể, cá nhân điển hình tiêu biểu trong xây dựng, phát triển văn hóa đọc phục vụ học tập suốt đời; được nhận biểu trưng, Giấy chứng nhận và tiền thưởng theo quy định; được sử dụng biểu trưng Giải thưởng để phục vụ công tác thông tin, tuyên truyền nhằm lan tỏa các giá trị văn hóa đọc.
UBND tỉnh đã có văn bản giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp các cơ quan, đơn vị có liên quan căn cứ nội dung Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để triển khai, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, cá nhân trên địa bàn tỉnh thực hiện việc xét tặng Giải thưởng phát triển văn hóa đọc năm 2026 theo quy định; đồng thời tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện về Ủy ban nhân dân tỉnh.